51-حقوق متهم به زبان ساده
تاریخ ارسال : 1404/11/24
۵۱-🟣حقوق متهم به زبان ساده:
۱-متهم شخصی است که اتهام یعنی فعل با ترک فعلی که قانون جرم انگاری نموده متوجه اوست،اگر بازپرس ، شخصی را بدون دلیل کافی و بدون توجه اتهام به او، احضار یا جلب کند،به موجب ماده ۱۶۸ قانون (آیین دادرسی کیفری) مرتکب تخلف انتظامی شده است.
۲-احضار تلفنی یا شفاهی ممنوع است و احضار متهم صرفاً مکتوب با قید مشخصات احضار شونده،تاریخ و ساعت و محل حضور و علت حضور به امضای مقام قضایی است،احضار مکتوب توسط مأموران همانند احضار مقام قضایی نیست،۱۶۹-۱۷۰آ.د.ک.
۳-بیماری متهم ،والدین،همسر و اولاد و حوادث قهری مثل سیل و زلزله و نظایر آن از معاذیر موجه عدم امکان حضور متهم می باشد.۱۷۸آ.د.ک
۴-متهم در برابر سوالات مقام قضایی حق سکوت و امتناع از پاسخگویی دارد.۱۹۷آ.د.ک
۵-متهم حق دارد سوالات بازپرس را با دستخط خودش بنویسد .۱۹۹آ.د.ک
۶-بازپرس قبل از شروع به سوال از متهم ، باید حقوق وی را تفهیم کند ،نظیر:حق داشتن وکیل،مراقب اظهارات خودت باش،عنوان اتهام و ادله اتهام را به متهم بطور شفاف بیان نماید.۱۹۵آ.د.ک.پرسشها باید، مفید و روشن و مرتبط با اتهام یا اتهامات انتسابی باشد وازکنجکاوی در اسرار شخصی و خانوادگی و سؤال از گناهان گذشته افراد و پرداختن به موضوعات غیرمؤثر ممنوع است.اعمال هرگونه سلایق شخصی و سوءاستفاده از قدرت و یا اعمال هرگونهخشونت و یابازداشتهای اضافی و بدون ضرورت غیرقانونی است.بندهای ۱و۱۱قانون حفظ حقوق شهروندی.
۷-قاضی مکلف به رسیدگی طبق قانون و رعایت بی طرفی است،۳آ.د.ک
۸-درتمام مراحل رسیدگی کیفری ،رعایت حقوق شهروندی از جانب قاضی و ماموران لازم است ، تخلف و نقض حقوق شهروندی موجب مجازات طبق ماده ۵۷۰ ق.م.ا و موجب جبران خسارت می گردد.۷آ.د.ک.
۹-سلب حق همراه داشتن وکیل و یا عدم تفهیم این حق به متهم، موجب بی اعتباری تمامی تحقیقات انجام شده می گردد.درواقع تمام اعتبار تحقیقات مقدماتی منوط به رعایت شأن حضور وکیل مدافع است.۱۹۰آ.د.ک
۱۰-درصورت بازداشت متهم نهایتا تا یکساعت وی حق تماس تلفنی با بستگان خود را دارد.والدین،همسر و فرزندان،خواهر و برادر متهم حق دارند از اوضاع شخص بازداشت شده مطلع شوند یا با وی ملاقات نمایند.۴۹-۵۰آ.د.ک.
۱۱-اگر متهم بیماری داشته باشد حق برخورداری از خدمات پزشکی را دارد،گواهی پزشک درخصوص وضعیت بیمار باید در پرونده وی ثبت و ضبط شود.۵۱آ.د.ک
۱۲-اگر بین متهم یا پدرومادر،همسر و فرزند متهم نسبت به قاضی رسیدگی کننده، دعوی حقوقی یا کیفری مطرح بوده یا یا از تاریخ صدور رای قطعی بیش از دوسال نگذشته باشد ،قاضی نمی تواند به اتهام شخص مزبور رسیدگی کند.متهم می تواند ایراد رد دادرس را به اطلاع قاضی برساند.۴۲۱آ.د.ک
۱۳-تفتیش عقیده متهم،شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع و هتک حرمت و حیثیت دستگیر شده در هرگونه اتهامی ممنوع است.در دستگیری و بازجویی یا استطلاع و تحقیق، از ایذای افراد نظیر بستنچشم و سایر اعضاء، تحقیر و استخفاف متهم ممنوع است، بازجویان و مأموران تحقیق از پوشاندن صورت و یا نشستن پشت سر متهم یابردن آنان به اماکن نامعلوم و کلاً اقدامهای خلاف قانون منع شده اند،بند۶و۷قانون حفظ حقوق شهروندی ،افراد ناقض این قوانین اعم از قضات و ماموران، برابر ماده ۵۷۰قانون مجازات اسلامی با شکایت شاکی و یا اعلام جرم از ناحیه هیات نظارت بر حقوق شهروندی به موجب دستورالعمل اجرایی بند۱۵ قانون حفظ حقوق شهروندی تحت تعقیب قرار می گیرند.
