توقف عملیات اجرایی چک از دادسرا امکان پذیر است ؟
تاریخ ارسال : 1404/10/05
راهکار عملی: چه زمانی و چگونه میتوان عملیات اجرایی چک را متوقف کرد؟
اگر چکی از شما صادر شده و اکنون در مرحله اجرای احکام است، ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که آیا راهی برای توقف موقت این روند وجود دارد؟ بر اساس یک نظریه مشورتی جدید از اداره کل حقوقی قوه قضاییه، در شرایط خاصی هم دادگاه و هم دادسرا میتوانند دستور توقف عملیات اجرایی چک را صادر کنند.
· شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۴۴۰ | تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۴
· نتیجه کلیدی: دادسرا نیز میتواند در موارد کیفری (مانند کلاهبرداری) دستور توقف اجرای چک را صادر کند.
· شرط اصلی: باید ادعای مستند و قابل بررسی ارائه دهید.
این قانون چه میگوید و چگونه به شما کمک میکند؟
ماده ۲۳ قانون صدور چک (اصلاحی ۱۳۹۷)
اگر چکی از شما صادر شده و اکنون در حال اجراست، در موارد زیر میتوانید درخواست توقف موقت عملیات اجرایی را دهید:
موارد قابل استناد:
۱.چک شرطی یا مشروط بوده (مثلاً منوط به انجام کاری توسط دریافتکننده)
۲.چک ضمانتی بوده (تنها به عنوان تضمین دادهشده)
۳.چک از طریق روشهای مجرمانه (مانند کلاهبرداری، اخاذی) تحصیل شده باشد
نکته بسیار مهم
برای درخواست توقف، نیازی به طرح دعوای جداگانه برای ابطال اجراییه نیست. کافیست همان مرجعی که به اصل شکایت شما رسیدگی میکند (اعم از دادسرا یا دادگاه)، با احراز شرایط، قرار توقف را صادر نماید.
مرجع صالح: کجا باید برویم؟
۱. اگر ادعای شما کیفری است:
· مثال: چک شما را با کلاهبرداری، تهدید یا اجبار به دست آوردهاند
· مرجع صالح: دادسرای عمومی
· روند: به دادسرای محل وقوع جرم مراجعه کرده و با ارائه ادله، درخواست توقف اجرای چک را همراه با شکایت کیفری مطرح کنید.
۲. اگر ادعای شما حقوقی است:
· مثال: چک مشروط یا ضمانتی بوده
· مرجع صالح: دادگاه حقوقی
· روند: به دادگاه حقوقی محل اقامت طرف یا محل وقوع عقد مراجعه کنید.
مراحل عملی درخواست توقف
گامهای ضروری:
۱. جمعآوری مدارک: هرگونه سند، شاهد، ایمیل، پیامک یا مدرکی که ادعای شما را اثبات میکند.
۲.تنظیم درخواست: تشریح دقیق ادعا و ذکر دقیق ماده ۲۳ قانون چک.
۳.اثبات «ظن قوی»: باید نشان دهید ادعای شما آنقدر مستند است که قاضی یا دادستان بتواند «ظن قوی» پیدا کند.
۴.اثبات «ضرر جبرانناپذیر»: نشان دهید که ادامه اجرای چک، ضرری به شما وارد میکند که بعداً جبران آن ممکن یا بسیار سخت خواهد بود.
هشدارهای حقوقی مهم
⚠️ توجه داشته باشید:
· توقف عملیات اجرایی، موقت است و تا پایان رسیدگی به اصل دعوا ادامه دارد.
· اگر در نهایت ادعای شما ثابت نشود، اجرای چک مجدداً آغاز شده و ممکن است مشمول خسارت تأخیر هم شوید.
· ارائه ادعای کذب یا بدون مدرک میتواند عواقب حقوقی و حتی کیفری داشته باشد.
· این قرار تنها توسط مرجع رسیدگیکننده به اصل دعوا صادر میشود، نه توسط دادگاه اجرای احکام.
مثال عینی برای درک بهتر
فرض کنید: آقای الف از آقای ب چکی دریافت کرده به این شرط که کالایی را تحویل دهد. ب کالا را تحویل نمیدهد اما چک را به بانک ارائه کرده و عملیات اجرایی آغاز شده است.
راهکار: آقای الف میتواند به دادگاه حقوقی مراجعه و با ارائه قرارداد شرطی، همزمان با دعوای الزام به تحویل کالا، درخواست توقف اجرای چک را نیز مطرح کند.
مثال دیگر: خانمی با تهدید و اخاذی مجبور به صدور چک شده است. میتواند به دادسرا رفته و همزمان با شکایت از جرم اخاذی، درخواست توقف اجرای چک را نیز ارائه دهد.
پیش از هر اقدامی، با یک وکیل مجرب در امور چک مشورت کنید. تنظیم دقیق درخواست، ارائه مدارک مرتبط و انتخاب مرجع صالح، تأثیر تعیینکنندهای در نتیجه کار خواهد داشت. همچنین توجه داشته باشید که این توقف موقت است و باید در فرصت ایجادشده، به اثبات ادعای خود در پرونده اصلی بپردازید.
این متن بر اساس نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۴۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه تهیه شده و جایگزین مشورت تخصصی با وکیل دادگستری نیست.
