اعتراض به گواهی حصر وراثت الکترونیکی
تاریخ ارسال : 1404/09/25
اگر در گواهی انحصار وراثت، اشتباهی رخ داده باشد، اقدام به موقع و از مسیر صحیح، کلید حل مشکل است. بر اساس اعلام رسمی سازمان ثبت احوال کشور، برای گواهی انحصار وراثت الکترونیک یک مهلت قانونی ۱۰ روزه برای اعتراض از طریق اداری وجود دارد و پس از آن، تنها راه، پیگیری قضایی است.
این راهنما بر اساس جدیدترین مقررات، مسیرهای قانونی را به شما نشان میدهد.
مسیر اول: اعتراض اداری (فقط در ۱۰ روز اول)
اگر ظرف ۱۰ روز از صدور گواهی الکترونیک متوجه اشتباه، نقص یا حذف نام یکی از وراث شدید، میتوانید به سرعت و بدون نیاز به دادگاه، اعتراض خود را ثبت کنید.
چگونگی اقدام:
1. به سامانه «سهیم» (sahim.sabteahval.ir) مراجعه کنید.
2. اعتراض خود را با ذکر دقیق ایراد وارده (مثلاً «نام فلان وارث درج نشده است») ثبت نمایید.
3. رسیدگی به این اعتراض، توسط هیئت حل اختلاف ثبت احوال انجام میشود.
مهم: این مسیر، سریعترین و کمهزینهترین روش است. پس از گذشت ۱۰ روز، این درب بسته میشود.
مسیر دوم: طرح دعوی قضایی (پس از گذشت ۱۰ روز)
اگر مهلت ۱۰ روزه سپری شده باشد، یا در گواهیهای انحصار وراثت قدیمیتر (غیرالکترونیک) که تابع این مهلت خاص نبودهاند، مشکل داشته باشید، باید مسیر قضایی را دنبال کنید.
مراحل اقدام از طریق دادگاه
· مرجع صالح: در این حالت، شما باید به دادگاه عمومی حقوقی مراجعه کنید. معمولاً شورای حل اختلاف محل آخرین اقامتگاه متوفی صالح به رسیدگی است.
· طرف دادخواست: در دادخواست خود، باید «سازمان ثبت احوال کشور» را به عنوان طرف مقابل (خوانده) دعوا معرفی کنید.
· شناسه ملی سازمان ثبت احوال: 14000193645.
· عنوان دادخواست: عنوان صحیح، «دادخواست اصلاح گواهی انحصار وراثت» یا «ابطال و اصلاح گواهی انحصار وراثت» است. توجه داشته باشید که درخواست «ابطال» صرف ممکن است در دادگاه پذیرفته نشود و هدف نهایی، «اصلاح» گواهی است.
· طریق ثبت: دادخواست را میتوانید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
مدارک مورد نیاز برای دادگاه
· اصل و کپی گواهی انحصار وراثت موجود.
· اصل و کپی مدارک هویتی معترض (شناسنامه و کارت ملی).
· مدارک مثبت ادعا: مانند شناسنامه واری که نامش حذف شده، گواهی فوت، عقدنامه یا هر سند دیگری که اشتباه بودن گواهی را ثابت میکند.
· وصیتنامه متوفی (در صورت وجود).
· استشهادیه محضری (در صورت نیاز).
سوالات متداول
آیا برای همه گواهیهای انحصار وراثت فقط ۱۰ روز فرصت داریم؟
خیر. این مهلت ۱۰ روزه خاص، فقط برای گواهی انحصار وراثت الکترونیک است که از طریق سامانه یکپارچه (verasat.ncr.ir) صادر میشود. برای گواهیهای قدیمیتر که به روش سنتی از شورای حل اختلاف گرفته شدهاند، اگرچه بهتر است بلافاصله اقدام کنید، اما مهلت قانونی مشخص و کوتاهی به شکل ۱۰ روز وجود ندارد و در هر زمان میتوانید برای اصلاح آن اقدام قضایی کنید.
مهلت ۱۰ روزه از چه زمانی شروع میشود؟
این مهلت از زمان ابلاغ یا آگاهی شما از صدور گواهی الکترونیک آغاز میشود. با راهاندازی سامانه یکپارچه، اغلب متقاضیان از طریق پیامک یا سامانه از صدور گواهی مطلع میشوند.
نمونههای رایج اشتباه در گواهی انحصار وراثت چیست؟
· حذف نام یک یا چند وارث (شایعترین مورد).
· اشتباه در مشخصات هویتی وراث یا متوفی.
· ذکر نشدن همه اموال یا اشتباه در ترکه.
· عدم رعایت سهمالارث شرعی و قانونی (مثلاً در محاسبه سهم همسر).
· عدم توجه به وصیتنامه معتبر متوفی.
اگر کسی خود را به ناحق وارث معرفی کند چه میشود؟
بر اساس قانون، اگر شخصی با علم و آگاهی، خود را به دروغ وارث معرفی کند یا وجود وراث دیگر را پنهان نماید، عمل او مشمول جرم کلاهبرداری بوده و مجازات قانونی دارد.
آیا نیاز به وکیل دارم؟
با توجه به پیچیدگیهای فرآیند قضایی، تهیه دادخواست دقیق و جمعآوری ادله محکم، مشاوره یا اخذ وکیل متخصص در امور ارث و انحصار وراثت بسیار توصیه میشود. وکیل میتواند از اطاله دادرسی و اشتباهات شکلی که به رد دعوا میانجامد، جلوگیری کند.
جمعبندی و توصیه نهایی
کلید موفقیت در اصلاح گواهی انحصار وراثت، سرعت عمل و اقدام از مسیر درست است. در صورت مشاهده هرگونه اشتباه:
1. نخست، زمان صدور گواهی و نوع (الکترونیک یا سنتی) را بررسی کنید.
2. اگر گواهی الکترونیک است و در ۱۰ روز اول هستید، فوراً از طریق سامانه «سهیم» اعتراض اداری ثبت کنید.
3. اگر مهلت ۱۰ روزه گذشت یا گواهی شما سنتی است، با در دست داشتن مدارک محکمهپسند، نسبت به تنظیم و ثبت «دادخواست اصلاح گواهی انحصار وراثت» علیه سازمان ثبت احوال کشور در مرجع قضایی صالح اقدام نمایید.
