وکالت الکترونیک از شخص حقوقی
تاریخ ارسال : 1404/05/11
🔍 آیا نداشتن مهر شرکت بر وکالتنامه الکترونیکی، اعتبار آن را از بین میبرد؟
در سالهای اخیر، افزایش استفاده از وکالتنامههای الکترونیکی توسط شرکتها و اشخاص حقوقی موجب شده تا سوالات حقوقی جدیدی درباره اعتبار چنین وکالتهایی در دادگاهها مطرح شود. یکی از موضوعات مهم این است که:
اگر وکالتنامه الکترونیکی یک وکیل دادگستری، فاقد مهر شرکت باشد، آیا وکالت معتبر است؟
✅ پاسخ کوتاه:
در شرایط عادی، فقدان مهر شرکت موجب بیاعتباری وکالتنامه نمیشود.
با این حال، برخی شعب دادگاهها به استناد رویه شرکت در درج مهر در امضاهای تعهدآور، وکالتنامه بدون مهر را فاقد اعتبار تلقی کرده و به استناد بند ۵ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوا صادر کردهاند.
⚖️ مبنای حقوقی موضوع از دو منظر قابل بررسی است:
۱. رأی برخی دادگاهها:
در برخی پروندهها، قاضی دادگاه با این استدلال که شرکت در صورتجلسات و اساسنامه خود قید کرده است که امضاها باید همراه با مهر شرکت باشد، فقدان مهر را نقص جدی در احراز سمت وکیل شرکت دانسته و چنین وکالتنامهای را بیاثر و غیرقابل استناد تلقی کرده است.
استدلال اصلی دادگاه:
"چون شرکت خود، مهر را شرط اعتبار اقدامات تعهدآور اعلام کرده و سازوکار وکالت الکترونیکی نیز این شرط را لحاظ نکرده، سمت وکیل نزد دادگاه احراز نشده است."
۲. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه – شماره ۸۰۷ مورخ ۱۴۰۳/۰۳/۰۹:
فقدان مهر شرکت در وکالتنامههای الکترونیکی، موجب بیاعتباری وکالت نیست.
استناد حقوقی:
-
در هیچ ماده قانونی، درج مهر شرکت به عنوان شرط اعتبار وکالتنامه تعیین نشده است.
-
بر اساس ماده ۱۱۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (۱۳۴۷):
«محدود کردن اختیارات مدیران، تنها در روابط داخلی شرکت معتبر است، و نسبت به اشخاص ثالث (از جمله وکیل دادگستری و دادگاه) باطل و بلااثر است.»
🔎 تحلیل حقوقی وکلای مجرب:
✅ اصل حقوقی:
طبق اصل حاکمیت قانون و شفافیت اختیارات نمایندگان اشخاص حقوقی، شرکت نمیتواند با درج شرط اضافی مانند «مهر»، اختیارات مدیران را محدود کند و سپس به استناد آن، از پذیرش مسئولیت یا وکالت شانه خالی نماید.
📌 بنابراین:
-
امضای مدیرعامل کافی است.
-
درج مهر، شرط اضافی است، نه الزامی.
-
وکالتنامه الکترونیکی با امضای مدیرعامل، معتبر است.
⚠️ اما در عمل چه باید کرد؟
با وجود نظریه مشورتی روشن و مبنای قانونی مشخص، هنوز برخی دادگاهها به شیوه سختگیرانه عمل میکنند. بنابراین:
✳️ پیشنهاد حرفهای برای شرکتها:
برای جلوگیری از بروز اختلاف و رد دعوا در مراحل اولیه:
-
اگر در اساسنامه یا صورتجلسات خود «مهر شرکت» را شرط اعتبار امضا دانستهاید، حتماً در وکالتنامه الکترونیکی نیز نسخه چاپی با مهر شرکت نزد وکیل موجود باشد.
-
یا اینکه در متن وکالتنامه به تفویض صریح اختیار بدون نیاز به مهر اشاره شود.
❓ سوالات متداول کاربران:
آیا بدون مهر شرکت، امکان احراز سمت وکیل در سامانه ثنا وجود دارد؟
✅ بله؛ در سامانه ثنا، صرف ثبت وکالتنامه الکترونیکی و امضای مدیرعامل کافی است، مگر آنکه دادگاه تشخیص دهد شرط داخلی شرکت نقض شده است.
آیا رأی دادگاه در رد دعوا به دلیل فقدان مهر قابل اعتراض است؟
✅ بله؛ چنین رأیی قابل تجدیدنظرخواهی و استناد به ماده ۱۱۸ لایحه تجارت و نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه است.
آیا میتوان به جای مهر، سربرگ رسمی استفاده کرد؟
❗️خیر؛ در مواردی که مهر شرکت در اسناد تعهدآور الزامآور است، صرف سربرگ رسمی کفایت نمیکند.
🧠 جمعبندی:
-
مهر شرکت در وکالتنامه الکترونیکی الزامی نیست، اما در صورت درج چنین شرطی در اساسنامه یا صورتجلسات، بهتر است رعایت شود.
-
ماده ۱۱۸ قانون تجارت، محدودیتهای داخلی شرکت را در برابر اشخاص ثالث فاقد اعتبار میداند.
-
بهتر است در دعاوی شرکتها، وکیل دادگستری با تخصص در امور اشخاص حقوقی و دعاوی شرکتی انتخاب شود.
🧾 کلمات کلیدی سئو شده:
-
اعتبار وکالتنامه الکترونیکی بدون مهر
-
وظایف و اختیارات مدیرعامل شرکت
-
ماده ۱۱۸ قانون تجارت و وکالت
-
رد دعوا به دلیل نقص در سمت وکیل
-
نقش مهر شرکت در وکالت رسمی
🎯 اگر شرکت شما قصد دارد اقدام حقوقی از طریق وکیل انجام دهد یا در دادگاه با ایراد صلاحیت وکالت مواجه شدهاید، همین حالا با سامانه "وکیلای" مشاوره دریافت کنید.
📞 مشاوره حقوقی ویژه شرکتها
🖋 بررسی اعتبار وکالتنامه و اسناد رسمی
