انواع و مصادیق عقد
تاریخ ارسال : 1404/05/09
💠 اقسام و مصادیق عقود
۱. عقود لازم ⬅️ بیع، معاوضه ، اجاره ، عقود موجد حق انتفاع (عمری ، رقبی، سکنی )، عقد موجد حق ارتفاق، حبس مؤبد، وقف، مزارعه، مساقات، قرضِ مدت دار ، ضمان، حواله، نکاح .
۲. عقود جائز ⬅️ ودیعه، وکالت ، عاریه ، مضاربه،شرکت، جعاله قبل از اتمام عمل، حبس مطلق، انتفاع از ملک دیگری به اذن مالک، هبه مگر در شرائط ماده ۸۰۳، وصیت تملیکی ، وصیت عهدی(وصایت) .( توجه : همه عقود جائز به موت و جنون و سفه احد طرفین منفسخ می شود مگر حبس مطلق که جائز است اما به وقایع فوق منفسخ نمی شود).
۳. عقودی که نسبت به یک طرف لازم و طرف دیگر جائز ⬅️ رهن، کفالت.
۴. عقود معلق ⬅️ همه عقود می توانند معلق باشند یا منجز اما نکاح ، وقف و ضمان باید حتما منجز باشد بصورت معلق باطل است. وصیت ذاتا معلق به فوت است و منجز نمی تواند باشد.
۵. عقود قابل اقاله⬅️ همه عقود مگر وقف ، نکاح و ضمان.
۶. عقود عینی(قبض شرط صحت)⬅️ وقف، رهن، هبه، عقود موجد حق انتفاع( عمری، رقبی ، سکنی ، حبس مطلق و حبس موبد).
۷. عقود موقت( مدت دار) ⬅️ اجاره، قرض اگر شرط اجل شده باشد، رقبی. اگر در این عقود خیار شرط باشد و انتهای خیار مشخص نشود خیار تا پایان مدت خواهد بود و عقد باطل نیست برخلاف عقود دیگر که چنین شرط و عقدی باطل است.
۸. عقود غیرمعوض ⬅️ هبه ( شرط عوض صحیح است)، وقف( شرط عوض باطل است)
۹. عقود ذاتا معوض⬅️ بیع ، اجاره ، معاوضه ⬅️ نمی تواند مجانی و غیرمعوض باشند.
۱۰. عقود اذنی⬅️ ودیعه، عاریه، وکالت، مضاربه ، شرکت. ( توجه : همه عقود اذنی ، جائز است ولی همه عقود جائز اذنی نیست . عقد هبه ، نامزدی و جعاله جایز است ولی اذنی نیست)
۱۱. عقود امانی⬅️ ودیعه ، اجاره (مستاجر امین است نسبت به عبن مستاجره، وکالت، عقود موجد حق انتفاع که منتفع نسبت به عین مال امین است( عمری ، رقبی ، سکنی ، حبس مطلق و حبس مؤبد) ، رهن ( مرتهن امین مال است) ، دلالی ، تصدی حمل و نقل ، حق العمل کاری ، مزارعه و مساقات ( مزارع و عامل نسبت به زمین) ، مضاربه( مضارب نسبت به عین سرمایه) ، شرکت ( هریک از شرکا نسبت به مال مشاع، امین هستند).
۱۲. عقود تملیکی( هنگام عقد مالکیت منتقل می شود)⬅️ بیع عین معین ، اجاره ، معاوضه ، صلح ، عقود موجد حق انتفاع ( عمری، رقبی، سکنی ، حبس مؤبد ، حبس مطلق)، عقد موجد حق ارتفاق.
۱۳. عقود عهدی( هنگام عقد تعهد ایجاد می شود) ⬅️ بیع کلی فی الذمه ، نکاح (زوجین نسبت به تمکین و نفقه) ، مضاربه ، مزارعه، مساقات ، صلح( اگر در مقام معاملات عهدی باشد ) ، پیمانکاری، جعاله .
