تفاوتهای چک و برات

تاریخ ارسال : 1402/04/23

چک و برات دو سند تجاری مهم در حقوق ایران هستند که در نظام مالی و تجاری نقش‌های متفاوتی ایفا می‌کنند. اگر به دنبال مشاوره با وکیل چک، وکیل پایه یک دادگستری یا وکیل خوب عضو باشگاه وکلا هستید، این مقاله به بررسی تفاوت‌های کلیدی بین چک و برات می‌پردازد.

تفاوت‌های کلیدی چک و برات

جنبه کیفری:
- چک: در صورت صدور چک بلامحل، امکان تعقیب کیفری صادرکننده وجود دارد.
- برات: هیچ‌گونه جنبه کیفری ندارد و صرفاً با جنبه حقوقی بررسی می‌شود.
وصول از طریق اجرای ثبت:
- چک: به عنوان یک سند عادی لازم‌الاجرا، قابل وصول از طریق اجرای ثبت است.
- برات: چنین قابلیتی ندارد و تنها از طریق طرح دعوی حقوقی یا تجاری قابل پیگیری است.
صدور در وجه حامل:
- چک: می‌تواند در وجه حامل صادر شود.
- برات: صدور در وجه حامل امکان‌پذیر نیست؛ اما می‌توان آن را از طریق ظهرنویسی به حامل منتقل کرد.
صدور بلامحل:
- چک: صدور چک بلامحل ممنوع و جرم است.
- برات: صدور برات بلامحل اشکالی ندارد و صرفاً مسئولیت حقوقی دارد.
مفهوم تاریخ:
- چک: تاریخ مندرج در چک به معنای تاریخ سررسید است.
- برات: تاریخ مندرج در برات، تاریخ صدور برات محسوب می‌شود.
ماهیت عملیات تجاری:
- چک: صدور آن ذاتاً عملیات تجاری نیست، مگر اینکه بین تجار یا برای حوائج تجاری صادر شود.
- برات: صدور برات ذاتاً یک عملیات تجاری محسوب می‌شود.
مالیات:
- چک: هیچ‌گونه مالیاتی بر آن تعلق نمی‌گیرد.
- برات: مشمول مالیات است و مبلغی به عنوان مالیات تمبر باید پرداخت شود.
عدم پرداخت:
- چک: گواهی عدم پرداخت از بانک صادر می‌شود.
- برات: در صورت عدم پرداخت، باید واخواست عدم تأدیه انجام شود.
مهلت‌های قانونی:
- چک: مهلت اخذ گواهی عدم پرداخت بر اساس قانون شامل ۱۵ روز، ۴۵ روز یا ۴ ماه از تاریخ سررسید (بسته به مکان صدور) است.
- برات: مهلت واخواست عدم تأدیه در برات تنها ۱۰ روز از تاریخ سررسید است.
واخواست نکول:
- چک: واخواست نکول برای چک وجود ندارد.
- برات: در برات امکان واخواست نکول وجود دارد.

اهمیت مشاوره حقوقی تلفنی درباره چک و برات

مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل چک یا وکیل پایه یک دادگستری می‌تواند به شما کمک کند:

پیگیری دعاوی حقوقی و کیفری: بررسی امکان تعقیب صادرکننده چک بلامحل یا پیگیری حقوقی در برات.
آگاهی از مهلت‌های قانونی: جلوگیری از از دست دادن مهلت‌های قانونی برای گواهی عدم پرداخت یا واخواست.
حل اختلافات تجاری: ارائه راهکارهای قانونی در دعاوی مربوط به اسناد تجاری.

سوالات متداول

آیا صدور چک بلامحل جرم است؟
بله، صدور چک بلامحل جرم بوده و می‌تواند منجر به تعقیب کیفری صادرکننده شود.
آیا می‌توان برات را در وجه حامل صادر کرد؟
خیر، برات را نمی‌توان در وجه حامل صادر کرد؛ اما امکان انتقال آن از طریق ظهرنویسی وجود دارد.
تفاوت مهلت واخواست در چک و برات چیست؟
- مهلت واخواست چک بر اساس مکان صدور (۱۵، ۴۵ یا ۴ ماه) است.
- مهلت واخواست برات تنها ۱۰ روز از سررسید است.