وصیت تمام اموال!!
تاریخ ارسال : 1404/04/29
بر اساس ماده 843 قانون مدنی ایران، وصیت به زیاده از ثلث ترکه نافذ نیست مگر به اجازه ورثه. این ماده به وضوح بیان میدارد که فرد فقط میتواند تا یکسوم اموال خود را بدون نیاز به اجازه ورثه وصیت کند. چنانچه وصیت نسبت به بیش از ثلث باشد، در صورتی نافذ خواهد بود که ورثه پس از وفات موصی آن را اجازه دهند. بنابراین، وصیت نسبت به تمام داراییها ذاتاً باطل نیست، اما بدون اجازه ورثه در حد مازاد بر ثلث نافذ نخواهد بود.
در فقه امامیه نیز قاعدهی "نَفاذ الوصیه فی الثلث" پذیرفته شده است. فقها از جمله شیخ انصاری و علامه حلی تأکید دارند که وصیت در ثلث مال معتبر و بدون نیاز به اذن ورثه است، اما وصیت زائد بر آن نیاز به رضایت دارد. این حکم مبتنی بر روایت «الثلث والثلثکثیر» است که از پیامبر اسلام (ص) نقل شده و در کتب فقهی چون «تحریر الوسیله» و «لمعه» نیز آمده است.
نکته مهم آن است که وصیت نسبت به تمام اموال، در صورتی که صریحاً قید "تمام ترکه" در آن آمده باشد، مادام که ورثه اجازه دهند، قابل اجراست و مشکلی از جهت حقوقی یا فقهی ندارد. حتی اگر چنین وصیتی انجام شود و بخشی از ورثه اجازه ندهند، در این صورت فقط تا حد ثلث قابل اجرا خواهد بود و نسبت به مازاد، بلااثر خواهد بود.
از نظر شکلی، این نوع وصیت باید با رعایت شرایط عمومی صحت وصیت انجام شود، از جمله اهلیت موصی، قید شدن در قالب سند (رسمی یا عادی)، و مشخص بودن موضوع وصیت. در غیر این صورت، امکان بروز تعارض با حقوق وراث و ابطال بخشی از وصیتنامه وجود خواهد داشت.
