نظامنامه رمز ارزها تصویب شد

تاریخ ارسال : 1403/10/25

 ملی فضای مجازی با ابلاغ نظام‌نامه رمز ارز، چارچوبی قانونی برای فعالیت در این حوزه تعیین کرد. این نظام‌نامه شامل تعریف رمزدارایی، سیاست‌های حمایتی و کنترلی، و وظایف نهادهای ناظر در تدوین مقررات و ساماندهی معاملات است.
طبق ابلاغیه مرکز ملی فضای مجازی عرضه رمزدارایی‌ها مجاز اعلام شده و نهاد‌های ناظر در هر بازار موظف شده‌اند مقررات ارائه خدمات، شیوه‌های نگهداری رمز دارایی را تدوین کنند به موجب اجرای بند ۳ بند د سند راهبردی جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی - مصوب هشتادو چهارمین جلسه شورای عالی فضای مجازی کشور، اقدام کلان ردیف بیست و دوم از بند د سند راهبردی جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی، با موضوع نظام نامه رمز ارز، اعم از ایجاد رمز ارز ملی و ساماندهی کاربری رمزارز‌های جهان روا، که در یک صد و پنجاه هفتمین جلسه مورخ ۱۹ دی ۱۴۰۳ کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور به تصویب رسیده است، برای اجرا ابلاغ می‌شود.

اهداف و سیاست‌ها
منفعت بردن کشور از فرصت‌های بالقوه فناوری بلاکچین و حفظ امنیت اقتصادی کشور و شهروندان با رویکرد پیشگیری از خطرات و تهدیدها.

حفظ ارزش و کارکرد پول ملی و ممانعت از بکارگیری رمزدارایی‌ها به عنوان ابزار پرداخت در داخل کشور (به جز رمز پول بانک مرکزی).

تنظیم‌گری تولید، عرضه و معاملات رمز دارایی‌ها با هدف مشاهده پذیری و نظارت‌پذیری این فعالیت‌ها.

فرهنگ‌سازی استفاده از فناوری بلاچین و رمزدارایی‌ها در جهت تامین مالی تولید و تسهیل تجارت خارجی.منع بکارگیری رمز دارایی‌ها در جهت اقدامات غیرمجاز یا مجرمانه نظیر پولشویی، تامین مالی تروریسم، کلاهبرداری، فرار مالیاتی و قاچاق با تعیین حقوق و تکالیف فعالان این حوزه و محدوده ممنوعه فعالیت آن‌ها با عبارتی روشن وغیرقابل تفسیر.حفظ محرمانگی و جلوگیری از سو استفاده از داده‌ها، اطلاعات و مبادلات شهروندان و حراست از حقوق آن‌ها در حدود قوانین و مقررات توسط ارائه دهندگان خدمات، تنظیم‌گران بخشی و دستگاه‌های اجرایی مرتبط.جلوگیری از موازی کاری، اعمال سلیقه و سوء استفاده از تعارض منافع در تنظیم گری و مقابله با انحصار، رقابت بنگاه‌های دولتی با بخش خصوصی و اعمال اختیارات خارج از صلاحیت‌های قانونی در کسب و کار‌های رمزدارایی.ارتقای فرهنگ و سواد رسانه‌ای، مالی و اقتصادی و آگاهی بخشی به افکار عمومی درباره خطرات و تهدید‌های سو استفاده در حوزه رمز دارایی‌ها و فرصت‌های این فناوری برای سرمایه گذاری مفید.

ماده ۱ - تعاریف و اصلاحات: اصلاحات و مفاهیم حوزه رمرز دارایی‌ها به این شرح تعریف می‌شوند. این تعاریف علاوه بر این مصوبه ملاک تشخیص و رفع ابهام تخصصی و کارشناسی در موضوعات مختلف برای دستگاه‌های متولی خواهد بود.

تعریف مرکز ملی فضای مجازی از رمزدارایی
رمز دارایی: هر موجودیت رقومی (دیجیتالی) رمزنگاری شده غیرقابل نسخه برداری حاکی از ارزش یا حقی که با استفاده از فناوری دفتر کل توزیع شده، در فضای مجازی قابل تولید، نگهداری، انتقال و معامله است.

فناوری دفتر کل توزیع شده: نوعی زیرساخت ثبت الکترونیک که امنیت تراکنش یا داده‌های رقومی را در برابر تغییر، حذف و نظایر آن با رویکرد اشتراک‌گذاری داده‌ها در شبکه میزبانان مختلف تضمین می‌کند و بدون اتکا به اشخاص ثالث قابل اعتماد و مبتنی بر اجماع تاییدکنندگان مجاز شبکه، عملیات تایید تراکنش را مدیریت می‌کند.

دارایی رقومی: هر موجودیت رقومی (دیجیتال) حاکی از ارزش یا حق مالی که در فضای مجازی قابل تولید، نگهداری، انتقال و معامله است.

رمز دارایی با پشتوانه: هر نوع رمز دارایی، به جز رمز پول که دارای اعتباری به پشتوانه ارزش مقدار مشخصی از یک مال (عین کلی) یا مجموعه‌ای از اموال یا حقوق مالی است.

رمز پول: نوعی پول رقومی (دیجیتال) رمزنگاری شده که در بستر پایگاه داده اشتراکی به صورت متمرکز (با محوریت بانک مرکزی) یا غیرمتمرکز ایجاد و به صورت غیرمتمرکز مبادله می‌شود.

ارائه دهنده خدمت: شخصی که در حوزه خدمات مرتبط با رمزدارایی‌ها از جمله آموزش و مشاوره سرمایه‌گذاری، سبدگردانی، معامله، ایجاد یا توسعه زیرساخت، حوزه انتقال، پرداخت، نگهداری و امثال آن ارائه خدمات می‌کند.

منظور از مالی در بند ۴ مالی موضوع بند ب ماده ۱ قانون مبارزه با پولشویی و اصلاحات بعدی است.

انواع رمز دارایی‌ها، محصور به بند‌های ۴ و ۵ این ماده نخواهده بود. چنانچه در ماهیت انواع یا مصادیقی از رمز دارایی‌های اختلاف حاصل شود کمیته تخصصی موضوع ماده ۳ این سند، مرجع تخصصی تشخیص ماهیت و تطبیق مصداق خواهد بود.
ماده ۲ - به لحاظ تفاوت ماهوی رمز دارایی، سیاست کشور در مواجهه با انواع آن‌ها در ۲ دسته ذیل قرار دارد:

الف) سیاست حمایتی در قبال توسعه، ترویج و فراگیر شدن قانون‌مند انواع رمز دارایی‌ها دارای پشتوانه و دارای شفافیت تراکنش با تنظیم و مقررات‌گذاری مناسب، تسهیل‌گری کسب و کار، ساده سازی مقررات و ضوابط و تدوین مشوق‌ها و حمایت مالی و اقتصادی.

ب) سیاست کنترل یا مقابله فعال نسبت به رمز دارایی‌های جهان روا با اتخاذ سیاست تنظیم گری کنترلی و مدیریت مخاطرات به منظور تسهیل تجارت بین المللی و به حدقل رساندن آسیب‌ها و مخاطرات آن‌ها در حوزه‌های مختلف اقتصادی، مالی، پولشویی، جرایم، پیشگیری و مقابله با فعالیت‌های کلاهبردارانه، اغواگرانه و غیرشفاف.
ماده ۳ - کمیته تخصصی رمزدارایی ها، مرکب از نمایندگان اعضای کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور تشکیل می‌شود و موظف است اجرای تکالیف محوله به دستگاه‌ها در این سند را پیگیری و عملکرد ایشان در تطبیق با تکالیف محوله، سیاست ها، اهداف و مصوبات بالادستی را به صورا ماهانه به کمیسیون عالی یاد شده گزارش کند.

تبصره: کمیته موضوع این ماده می‌بایست اقدامات تنظیم‌گران و دستگاه‌های متولی را از حیث انطباق با قوانین مصوبات شورای عالی فضای مجازی و کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور، پیگری و حسب مورد از طریق مرکز ملی فضای مجازی به دستگاه‌های نظارتی کشور منعکس کند.

استخراج رمزدارایی‌ها طبق قوانین کشور مجاز است
طبق ماده ۴، استخراج و معاملات رمز دارایی‌ها صرفا در چهارچوب قوانین و مقررات کشور، سیاست‌ها و الزامات این سند و تحت نظارت تنظیم گران یاد شده مجاز است. تنظیم‌گران هر حوزه موظفند مطابق تقسیم کار و بر اساس اهداف و سیاست‌ها مقررات این مصوبه و اسناد مصوب مبتنی بر آن و همچنین مطابق مصوبات کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور به تنظیم‌گری حوزه یاد شده اعم از مقررات ارائه خدمات، شیوه‌های نگهداری رمز دارایی یا پشتوانه احتمالی آن‌ها و امثال آن بپردازند