مراحل رسیدگی به اسناد معارض ثبتی

تاریخ ارسال : 1404/04/24

رسیدگی به اسناد معارض ثبتی شامل دو مرحله‌ اصلی است:
۱. رسیدگی در اداره ثبت و هیأت نظارت
۲. طرح دعوا در دادگاه حقوقی (در صورت لزوم)

مرحله اول: رسیدگی در اداره ثبت و هیأت نظارت

۱. اطلاع یا کشف تعارض

• تعارض ممکن است توسط اداره ثبت، یکی از مالکان، یا شخص ثالث کشف شود.
• این تعارض باید مستند باشد (مثلاً وجود دو سند مالکیت رسمی برای یک پلاک ثبتی مشخص).
• در صورت وجود تعارض، بخشنامه ای توسط اداره ثبت با عنوان بخشنامه اعلام تعارض به تمامی دفاتر اسناد رسمی ابلاغ می گردد و سند معارض ( سند موخر صدور) مشخص می گردد. معامله با سند معارض ممنوع اعلام می گردد.

۲. تنظیم گزارش و ارسال به هیأت نظارت

• اداره ثبت مربوطه، گزارش تعارض را به هیأت نظارت ثبتی ارسال می‌کند.
• هیأت نظارت معمولاً متشکل از:
  • رئیس ثبت،
  • دو قاضی دادگستری (از قضات دادگاه تجدید نظر استان)

۳. بررسی در هیأت نظارت

• هیأت نظارت بررسی می‌کند که آیا واقعاً سندی معارض صادر شده است یا نه.
• چنانچه تعارض تأیید شود، سند معارض اعلام می‌کند.

۴.  ارجاع موضوع به دادگاه

• به دارنده سند معارض اخطار می گردد که ظرف ۲ ماه جهت طرح دعوا در دادگاه صالح اقدام نماید.

۵. درصورتیکه دارنده سند معارض نسبت به طرح دعوی در دادگاه صالح اقدام نکند

• اگر دارنده سند معارض ظرف ۲ ماه به دادگاه صالح جهت طرح دعوی اقدام ننماید. دارنده سند مقدم می تواند گواهی عدم طرح دعوی از ناحیه دارنده سند معارض را از دادگاه بگیرد و به اداره ثبت ارائه داده و تقاضای ابطال سند معارض را بنماید.
• در اینصورت اداره ثبت نسبت به ابطال سند معارض اقدام خواهد کرد.
• اداره ثبت بخشنامه دومی به دفاتر اسناد رسمی اعلام می دارد مبنی بر اینکه دارنده سند معارض نسبت به طرح دعوی اقدام ننموده است و سند معارض بی اعتبار اعلام می گردد.

مرحله دوم: رسیدگی در دادگاه عمومی حقوقی

۱. طرح دعوا از سوی ذی‌نفع

• دارنده سندی که معارض تشخیص داده شده، باید دادخواست ابطال سند مقدم را به طرفیت مالک آن طرح نماید.

۲. رسیدگی در دادگاه

• دادگاه با بررسی مدارک، سوابق ثبتی، دلایل و مستندات، تشخیص می‌دهد کدام سند صحیح است.
• پس از احراز حق، حکم به ابطال سند معارض و تثبیت مالکیت یکی از طرفین صادر می‌شود.

۳. ابلاغ رأی و اجرا

• حکم قطعی دادگاه به اداره ثبت ارسال می‌شود تا سند معارض رسماً باطل شود و در دفتر املاک اصلاحات لازم ثبت گردد.