چک صیادی در معاملات
تاریخ ارسال : 1404/03/23
در معامله با چک صیادی چه نکاتی را باید در قرارداد بنویسیم؟
| معاملات ملکی | چک صیادی | ضمانت عدم ثبت چک | مشاوره با وکیل حقوقی
با اجرای کامل سامانه صیاد، نحوه صدور و پرداخت چک در ایران دگرگون شده و قانونگذار ثبت چک در سامانه صیاد را الزامی کرده است. اما آیا صرف دریافت چک صیادی در معامله کافی است؟
خیر! اگر ضمانت اجرای «ثبت و پرداخت چک» در قرارداد ذکر نشده باشد، در صورت تخلف خریدار، پیگیری حقوقی با پیچیدگی و ریسک بالا همراه است.
کلمه کلیدی اصلی: وکیل حقوقی
کلمات کلیدی مرتبط (LSI): ثبت چک در صیاد، چک صیادی، معاملات ملکی، ضمانت اجرای عدم پرداخت، نکات حقوقی چک
چک صیادی چیست و چه الزاماتی دارد؟
مطابق با قانون جدید صدور چک (اصلاحی ۱۳۹۷)،
از سال ۱۴۰۰ تمام چکهای جدید باید:
✅ در سامانه صیاد ثبت شوند
✅ به نام دارنده جدید انتقال داده شوند
✅ دارای کد رهگیری باشند
📌 بدون ثبت در سامانه صیاد، چک فاقد اعتبار حقوقی و کیفری است.
خطرات معامله ملکی بدون ضمانت اجرای ثبت و پرداخت چک
در بسیاری از معاملات (بهویژه خرید ملک)، خریدار مبلغ معامله را با چک صیادی پرداخت میکند. اما اگر:
-
چک در سامانه ثبت نشده باشد
-
خریدار از ثبت آن خودداری کند
-
چک فاقد کد رهگیری باشد
شما نمیتوانید آن را به اجرا گذاشته یا شکایت کیفری کنید.
دو نکته بسیار مهم برای جلوگیری از ضرر در قرارداد با چک صیادی
✅ نکته اول: ضمانت اجرای عدم ثبت چک در سامانه صیاد
در متن قرارداد قید شود:
«در صورت عدم ثبت چک در سامانه صیاد ظرف ۲۴ ساعت پس از تنظیم قرارداد، فروشنده حق فسخ معامله و مطالبه خسارت خواهد داشت.»
🔹 این بند، به فروشنده ابزار قانونی میدهد تا در صورت تخلف، بدون نیاز به دادرسی طولانی، معامله را فسخ کند.
✅ نکته دوم: ضمانت اجرای عدم پرداخت چک
حتماً در قرارداد ذکر کنید:
«در صورت برگشت خوردن یا عدم وصول چکها در موعد مقرر، خریدار متعهد است علاوه بر اصل مبلغ، خسارت تأخیر و ۲۰٪ از مبلغ چک را به عنوان وجه التزام بپردازد.»
🔻 این بند، امکان طرح دعوی حقوقی برای مطالبه خسارت و جلوگیری از فرار از مسئولیت را فراهم میکند.
استناد قانونی:
-
ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک (اصلاحی ۱۳۹۷): ثبت چک در سامانه صیاد الزامی است.
-
ماده ۱۰ قانون مدنی: قراردادهای خصوصی معتبر هستند اگر خلاف قانون نباشند؛ بنابراین تعیین ضمانت اجرای قراردادی برای ثبت و پرداخت چک کاملاً قانونی است.
سوالات پرتکرار کاربران
✔️ اگر خریدار چک را صادر کند اما در سامانه ثبت نکند، چک قابل اجراست؟
خیر. بدون ثبت در سامانه صیاد، چک حتی قابل وصول از طریق دادگاه یا اجرای ثبت نیست.
✔️ آیا میتوان با سند عادی الزام به ثبت چک را ثابت کرد؟
بله. اگر در قرارداد ذکر شده باشد که طرف مقابل موظف به ثبت چک بوده و این کار را انجام نداده، میتوانید از دادگاه الزام به ثبت یا فسخ معامله را بخواهید.
✔️ آیا ثبت نکردن چک جرم است؟
در حال حاضر، ثبت نکردن چک جرم کیفری نیست، اما موجب بیاعتباری چک و از بین رفتن آثار حقوقی آن میشود.
مشاوره با وکیل قبل از معامله با چک صیادی؛ چرا حیاتی است؟
در معاملات چند صد میلیونی یا میلیاردی ملکی، یک اشتباه ساده مانند عدم درج ضمانت اجرا در متن قرارداد میتواند باعث:
🔺 غیرقابل وصول شدن چک
🔺 از بین رفتن حق فسخ
🔺 هزینههای قضایی سنگین
شود. حضور وکیل متخصص قراردادهای ملکی و چک صیادی از بروز این خطرات جلوگیری میکند.
