تفاضل دیه یا فاضل دیه به چه معناست؟
تاریخ ارسال : 1404/04/08
تفاضل دیه در قصاص | چه زمانی باید فاضل دیه پرداخت شود؟
✅ آیا میدانید در برخی پروندههای قتل عمد، خانواده مقتول باید مبلغی به خانواده قاتل پرداخت کنند؟
✅ آیا این موضوع باعث لغو حکم قصاص میشود؟
در این مقاله به زبان ساده و بر اساس قوانین ایران، تفاضل دیه یا فاضل دیه را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم چه کسانی موظف به پرداخت آن هستند.
🔍 کلمات کلیدی اصلی (SEO)
-
وکیل قصاص و دیه
-
تفاضل دیه چیست
-
دیه زن و مرد در قتل عمد
-
فاضل دیه در قانون مجازات اسلامی
-
شرایط قصاص در قتل عمد
⚖️ تفاضل دیه چیست؟ (مفهوم فاضل دیه به زبان ساده)
تفاضل دیه به معنای مابهالتفاوت بین دیه مقتول و دیه قاتل است. این مبلغ در شرایطی مطرح میشود که:
-
قتل عمدی رخ داده باشد
-
اولیای دم مقتول، درخواست قصاص نفس (اعدام قاتل) داشته باشند
-
مقتول، دیهای کمتر از قاتل داشته باشد
📌 مثال:
اگر مقتول زن و قاتل مرد باشد، طبق قانون، دیه زن معادل نصف دیه مرد است. در این حالت، برای اجرای قصاص، اولیای دم زن باید نصف دیه مرد را به خانواده قاتل پرداخت کنند. این مبلغ، همان تفاضل دیه است.
📚 مستند قانونی تفاضل دیه در قانون مجازات اسلامی
طبق ماده ۳۸۲ قانون مجازات اسلامی:
«هرگاه زن مسلمانی عمداً کشته شود، ولی دم او میتوانند با پرداخت نصف دیه کامل انسان، قاتل را قصاص کنند.»
همچنین، ماده ۳۸۴ مقرر میدارد:
«اگر دیه مقتول کمتر از دیه قاتل باشد، برای اجرای قصاص، ولیدم موظف است تفاضل دیه را پرداخت نماید.»
✅ این مبلغ به خانواده قاتل پرداخت میشود تا حق تساوی در قصاص از بین نرود.
❓ سوالات متداول کاربران درباره فاضل دیه
🔹 آیا تفاضل دیه فقط در قتل زن مطرح است؟
خیر. در هر حالتی که دیه مقتول کمتر از دیه قاتل باشد (مثلاً مقتول کودک، یا مرد غیرمسلمان و قاتل مسلمان باشد)، موضوع تفاضل دیه مطرح است.
🔹 اگر خانواده مقتول توان پرداخت تفاضل دیه را نداشته باشند، چه میشود؟
در چنین شرایطی، امکان توافق بر دریافت دیه کامل به جای قصاص یا گذشت مشروط وجود دارد. مشاوره با وکیل کیفری متخصص در پروندههای قصاص در اینگونه موارد ضروری است.
🔹 آیا میتوان تفاضل دیه را قسطی پرداخت کرد؟
در صورت موافقت خانواده قاتل و توافق در شورای حل اختلاف یا دادگاه کیفری یک، بله، امکان پرداخت قسطی نیز وجود دارد.
📌 چرا قانون تفاضل دیه را پیشبینی کرده است؟
قانونگذار با هدف برقراری توازن در مجازات قصاص و جلوگیری از نابرابری در اجرای حکم اعدام، این قاعده را پیشبینی کرده است.
این قانون با استناد به فقه اسلامی و اصل تساوی در قصاص میان دو انسان، حتی با وجود تفاوت دیه، تنظیم شده است.
📥 دریافت مشاوره حقوقی درباره قصاص و دیه
✅ اگر درگیر پروندهای مرتبط با قتل عمد، دیه یا قصاص هستید
✅ یا نمیدانید تفاضل دیه را باید پرداخت کنید یا نه
🔶 مشاوران سامانه وکیل آمادهاند تا بهصورت فوری و محرمانه به شما کمک کنند.
📞 درخواست مشاوره حقوقی با وکیل کیفری
✍️ نتیجهگیری و توصیه حقوقی
📌 تفاضل دیه یک موضوع مهم و تعیینکننده در پروندههای قصاص است. نادیده گرفتن آن ممکن است روند اجرای حکم را مختل کند یا منجر به تضییع حقوق خانوادهها شود.
📌 توصیه میکنیم پیش از هر اقدام قانونی، با یک وکیل باتجربه در حوزه کیفری مشورت کنید تا از حقوق خود آگاه شوید.
📝 نکات پایانی:
-
دیه در سال ۱۴۰۳ برای مرد مسلمان، طبق اعلام قوه قضاییه: حدود ۹۰۰ میلیون تومان
-
تفاضل دیه زن و مرد: حدود ۴۵۰ میلیون تومان
-
قصاص بدون پرداخت فاضل دیه ممکن نیست، مگر در صورت گذشت قاتل یا ولیدم
