کاربرد هوش مصنوعی در وکالت چیست ؟

تاریخ ارسال : 1404/09/22

هوش مصنوعی در وکالت کاربردهای بسیار گسترده و عملی دارد؛ البته نه برای جایگزینی وکیل، بلکه برای افزایش سرعت، دقت و کیفیت کارهای وکالتی. مهم‌ترین کاربردها را بر اساس کار واقعی وکلای ایرانی و خارجی دسته‌بندی می‌کنم:

۱. جست‌وجوی حقوقی (Legal Research)

• هوش مصنوعی می‌تواند مواد قانونی مرتبط را پیدا کند
• آرای مشابه و رویه‌های قضایی را پیدا و دسته‌بندی کند
• خلاصهٔ آرای طولانی را ارائه دهد
  این یعنی کاری که یک وکیل باید ۳–۴ ساعت وقت بگذارد، در چند دقیقه انجام می‌شود.

۲. بررسی و تحلیل اسناد

• AI قراردادها را تحلیل می کند
• ایرادها، ابهام‌ها و بندهای خطرناک را علامت‌گذاری کند
• موارد غیرمعمول یا مشکوک را مشخص کند
• نسخهٔ بهتر یا پیشنهادی از قرارداد ارائه دهد

در قراردادهای سنگین (تجاری، املاک، کار) این ویژگی بسیار ارزشمند است.

۳. تهیه پیش‌نویس لوایح و دادخواست

• هوش مصنوعی توانایی دارد پیش‌نویس لایحه دفاعیه
• متن دادخواست
• اظهارنامه
• شکواییه را تولید کند.
  اما متن نهایی باید توسط وکیل اصلاح و تأیید شود.

۴. تحلیل پرونده و یافتن نقاط ضعف و قوت

• هوش مصنوعی ادله را دسته‌بندی کند
• تضادهای موجود در اظهارات را نشان دهد
• راهبردهای دفاعی ممکن را پیشنهاد دهد
• سناریوهای مختلف نتیجه را مقایسه کند
  (نه پیش‌بینی حکم، بلکه تحلیل ساختاری پرونده)

۵. مدیریت حجم کاری و نظم‌دهی به پرونده‌ها

سیستم‌های هوشمند می‌توانند:

• یادآوری جلسات، مهلت‌ها و اقدامات
• دسته‌بندی مکاتبات
• نگهداری نسخه‌های مختلف اسناد
• جست‌وجوی سریع داخل کل پرونده‌ها

برای وکلایی که ده‌ها پرونده هم‌زمان دارند، این یک تحول بزرگ است.

۶. شبیه‌سازی مذاکره یا جلسه دادگاه با هوش مصنوعی

• نقش قاضی یا طرف مقابل را شبیه‌سازی می‌کنند
• استدلال‌های متقابل را مطرح می‌کنند
• نقاط آسیب‌پذیر دفاع را به وکیل نشان می‌دهند

این کار در آمادگی برای دفاع خیلی مؤثر است.

۷. تحلیل صوت و متن

• هوش مصنوعی فایل صوتی جلسه را به متن تبدیل کند
• متن را خلاصه، دسته‌بندی یا تحلیل کند
• نکات کلیدی را هایلایت کند
  این قابلیت برای وکلایی که جلسات زیاد دارند، فوق‌العاده کاربردی است.

۸. کمک به موکلین و اتوماسیون کارهای تکراری

چت‌بات‌ها می‌توانند:

• به سوال‌های سادهٔ حقوقی پاسخ دهند
• مدارک لازم برای پرونده را اعلام کنند
• وضعیت پرونده را اطلاع دهند

این باعث کاهش فشار کاری وکیل می‌شود.

۹. پیش‌بینی ریسک و هزینهٔ احتمالی پرونده

نه پیش‌بینی حکم، بلکه:

• میزان پیچیدگی پرونده
• نیاز به کار بیشتر
• احتمال زمان طولانی‌تر
• هزینه تقریبی
  را تخمین می‌زند تا وکیل بهتر بتواند با موکل قرارداد ببندد.

۱۰. کمک در کشف تقلب، جعل، یا تحلیل داده‌های مالی

AI می‌تواند:

• الگوهای غیرعادی در حساب‌ها را پیدا کند
• جعلی بودن اسناد یا امضا را تشخیص دهد
• تراکنش‌های مشکوک را تحلیل کند

محمدحسین دری (استاد دانشگاه و متخصص در حوزه ی حقوقی هوش مصنوعی)