مهریه و انواع آن
تاریخ ارسال : 1404/04/28
مهریه یا مهر یکی از حقوق مالی زن است که به موجب ازدواج و جاری شدن صیغه نکاح دائم یا موقت به زن تعلق میگیرد. طبق ماده 1082 قانون مدنی، زن به محض اینکه مالک مهر شود میتواند هر نوع تصرفی در آن داشته باشد. مهریهای که مشخص میشود باید قابلیت تملک و تصرف داشته باشد و به جز زوجه به فرد دیگری تعلق نداشته باشد.
همچنین میزان و مبلغ مهریه باید دقیق و معین باشد. مطالبه مهریه عرفا در مواقعی که زوج به طلاق میرسند رخ میدهد. با این وجود، زن قبل از طلاق هم میتواند مهریهای که برای او تعیین شده را طلب کند و زوج نمیتواند مانع از دریافت این حقوق مالی توسط زن شود و عدم استحقاق او را برای دریافت مهریه نشان دهد.
مهرالمسمی
مهر المسمی مقدار معینی مال است که موقع نکاح و عقد به عنوان مهریه با توافق زوجین مشخص میشود. طبق قانون، زن تنها میتواند به اندازه 110 سکه را از این مهریه از مرد درخواست کند. برای این مقدار ضمانت اجرایی قانون محکومیتهای مالی وجود خواهد داشت.
مهرالمثل
در صورتی که مهر المسمی مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا اینکه مال، ملک و… که برای مهریه زن در نظر گرفته شده متعلق به زوجه نباشد، مهرالمثل به زن تعلق میگیرد. همچنین در صورتی که زن و مرد در زمان نکاح مهریه را مشخص نکرده باشند و قبل از تراضی بر مهریه بین زوجین نزدیکی رخ داده باشد، مهرالمثل به زن تعلق خواهد گرفت.
برای محاسبه مهرالمثل طبق ماده 1091 شان زن و وضعیت خانوادگی او بررسی میشود و میزان مهرالمثلی که باید پرداخت شود تعیین خواهد شد.
مهرالمتعه
اگر مهریه در زمان عقد مشخص نشده باشد و زوجین قبل از نزدیکی از هم طلاق بگیرند، مهار المتعه به زن تعلق میگیرد. این نوع از مهریه طبق شرایط مالی و اقتصادی مرد تعیین میشود.
مهر السنه
تعریف مهر السنه طبق منابع فقهی مشخص میشود. مهر السنه برابر با میزان مهریه دختران پیامبر بوده و میزان آن پانصد درهم نقره تعیین شده است. مبلغ مهر السنه با توجه به نوسانات بازار مشخص میشود. در صورتی که در قسمت مهریه سند ازدواج به این موضوع اشاره شده باشد زن میتواند مهر السنه را مطالبه کند.
مهریه عندالمطالبه
مهریه عندالمطالبه همان مهریهای است که در زمان نکاح تعیین میشود و پس از جاری شدن صیغه عقد مرد باید آن را به زن بدهد. اگر مرد تمکن مالی داشته باشد باید مهریه عندالمطالبه را به طور کامل به زن بپردازد؛ اما در صورتی که مرد شرایط پرداخت مهریه را نداشته باشد، امکان درخواست اعسار از پرداخت مهریه را دارد.
اگر دادگاه با این درخواست موافق کند مرد میتواند مهریه را به صورت قسطی بپردازد. در صورتی مهریه عندالمطالبه باشد، زن به ازای پرداخت 110 سکه میتواند درخواست صدور حکم قضایی کند. اگر مرد با وجود تمکن مالی از پرداخت باقیمانده مهریه زن اجتناب کرده باشد، نحوه پرداخت مهریه به صورت اقساطی یا کامل توسط دادگاه مشخص خواهد شد.
مهریه عندالاستطاعه
در این شرایط پرداخت مهریه مشروط به دارا بودن استطاعت مالی مرد خواهد بود. اگر مرد از استطاعت مالی کافی برای پرداخت مهریه برخوردار باشد میتواند آن را بپردازد؛ اما؛ در صورتی که مرد توانایی مالی پرداخت مهریه را نداشته باشد اجباری برای پرداخت مهریه توسط او وجود ندارد. بنابراین، زن نمیتواند به خاطر عدم پرداخت مهریه مرد را روانه زندان کند یا او را تحتفشار بگذارد.
