شرایط فرزند خواندگی در قانون فعلی
تاریخ ارسال : 1404/04/09
شرایط فرزندخواندگی در قانون جدید | راهنمای کامل حقوقی و قانونی
✅ آیا میخواهید سرپرستی یک کودک را بپذیرید؟
✅ میدانید که حتی خانوادههایی که فرزند دارند نیز میتوانند فرزندخوانده داشته باشند؟
در این مقاله، بهروزترین شرایط قانونی فرزندخواندگی در ایران را به زبان ساده و کاملاً کاربردی توضیح میدهیم تا مسیر پذیرش کودک برای شما روشنتر شود
-
شرایط فرزندخواندگی در ایران
-
وکیل برای گرفتن فرزندخوانده
-
سن مجاز برای سرپرستی کودک
-
قانون جدید فرزندخواندگی
-
وکیل خانواده برای مشاوره فرزندخواندگی
✅ چه کسانی میتوانند فرزندخوانده بگیرند؟
بر اساس قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست (مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات ۱۴۰۲)، شرایط پذیرش کودک به صورت فرزندخوانده تغییرات قابلتوجهی داشته است:
۱. زوجهای بدون فرزند
اولویت همچنان با خانوادههایی است که فرزند ندارند، اما قانون جدید خانوادههای دارای فرزند را هم واجد شرایط میداند.
۲. زنان مجرد بالای ۳۰ سال
برای اولین بار، زنان مجرد ۳۰ سال به بالا نیز میتوانند سرپرستی یک دختر را بهتنهایی بر عهده بگیرند.
۳. داشتن تمکن مالی و صلاحیت اخلاقی
متقاضیان باید از نظر مالی، رفتاری، اخلاقی و روانی، توسط سازمان بهزیستی و دادگاه صالح تأیید شوند.
شرایط عمومی فرزندخواندگی
مطابق با مواد قانونی و مقررات جاری:
-
نداشتن سوء پیشینه کیفری موثر
-
داشتن سلامت روانی و جسمی
-
دارا بودن حداقل ۳۰ سال سن برای یکی از زوجین یا زن مجرد
-
فاصله سنی مناسب با کودک (حداقل ۱۵ سال)
-
ارائه سند ازدواج معتبر (برای زوجین)
-
نداشتن محکومیت در خصوص جرائم علیه کودکان یا خانواده
🧒 سن کودک برای فرزندخواندگی: تا چند سالگی ممکن است؟
برخلاف قانون قبلی که تنها کودکان زیر ۱۲ سال را شامل میشد، قانون جدید سرپرستی کودکان و نوجوانان تا سن ۱۶ سالگی را مجاز دانسته است.
این موضوع، امکان حمایت از نوجوانانی که کمتر مورد پذیرش قرار میگرفتند را افزایش داده است.
تفاوت کودک بیسرپرست با بدسرپرست در قانون جدید
🔹 کودک بیسرپرست:
کودکی که والدین او فوت کرده یا مشخص نیستند.
🔹 کودک بدسرپرست:
کودکی که والدین یا سرپرستان قانونی صلاحیت نگهداری از او را ندارند (مثلاً اعتیاد شدید، زندان، یا بیتوجهی شدید).
در این موارد، دادگاه میتواند سرپرستی دائم یا موقت کودک را به افراد واجد شرایط واگذار کند.
🧾 سند زدن به نام فرزندخوانده: آیا الزامی است؟
بر اساس قانون قبلی، والدین موظف بودند بخشی از دارایی یا اموال خود را به نام فرزندخوانده منتقل کنند.
اما در قانون جدید، این شرط به تشخیص دادگاه و قاضی سپرده شده است. در صورتی که خانواده صلاحیت لازم را داشته باشد، الزام قانونی به سند زدن نیست، مگر اینکه قاضی تشخیص دهد.
🛡️ انواع سرپرستی در قانون ایران
-
سرپرستی دائم
پس از طی مراحل قانونی و تأیید صلاحیت، کودک بهطور کامل به خانواده واگذار میشود. -
سرپرستی موقت (امین موقت)
در شرایط خاص (مثلاً در زمان بررسی صلاحیت خانوادهها یا وضعیت کودک)، امانت موقت کودک به خانواده داده میشود.
❓ سوالات متداول کاربران 🔹 آیا مادر مجرد میتواند پسر را به فرزندی بگیرد؟
خیر. بر اساس قانون، زنان مجرد فقط میتوانند دختر را سرپرستی کنند.
🔹 آیا امکان بازپسگیری فرزندخوانده توسط خانواده قبلی وجود دارد؟
اگر فرزند از خانواده بدسرپرست گرفته شده باشد، در صورتی که آن خانواده صلاحیت خود را اثبات کنند، امکان بازگرداندن کودک با رأی دادگاه وجود دارد.
🔹 آیا به کودک فرزندخوانده ارث تعلق میگیرد؟
خیر. فرزندخوانده از نظر قانونی وارث محسوب نمیشود، مگر اینکه در وصیتنامه یا صلحنامهای رسمی سهمی برای او در نظر گرفته شده باشد.
چطور درخواست فرزندخواندگی ثبت کنیم؟
-
مراجعه به سازمان بهزیستی شهرستان محل سکونت
-
ارائه مدارک شناسایی، گواهی عدم سوءپیشینه، استعلام تمکن مالی
-
شرکت در جلسات مشاوره و ارزیابی روانشناختی
-
معرفی به دادگاه برای صدور حکم سرپرستی
همراهی با وکیل خانواده متخصص در امور سرپرستی میتواند سرعت و دقت روند را بسیار بالا ببرد.
🧠 نتیجهگیری و توصیه حقوقی
پذیرش فرزند، یک مسئولیت بزرگ و در عین حال یک فرصت انسانی است. قانون ایران با تعدیل شرایط و گسترش دامنه مشمولان فرزندخواندگی، امکان تجربه والدگری را برای طیف وسیعی از افراد فراهم کرده است.
💡 اگر قصد سرپرستی کودک را دارید، پیش از هر اقدام رسمی، با وکیل خانواده مشورت کنید تا مسیر قانونی برای شما روشنتر و سریعتر پیش رود.
📞 مشاوره با وکیل خانواده برای فرزندخواندگی
سامانه «وکیلای» با همکاری گروهی از وکلای مجرب در حوزه خانواده آماده ارائه خدمات زیر است:
-
بررسی صلاحیت و مدارک موردنیاز
-
همراهی در مراحل قانونی از بهزیستی تا دادگاه
-
تنظیم وصیتنامه یا صلحنامه برای تأمین آینده کودک
