تفاوت اجرت المثل و نحله
تاریخ ارسال : 1404/03/21
تفاوت اجرتالمثل و نحله چیست؟
| حقوق مالی زن هنگام طلاق | مشاوره با وکیل خانواده | قانون حمایت از خانواده
یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران در زمان طلاق این است که تفاوت "اجرتالمثل" با "نحله" چیست؟ هر دو مورد از حقوق مالی زنان محسوب میشوند که در زمان طلاق از سوی دادگاه مورد بررسی قرار میگیرند، اما از نظر مفهوم، شرایط، زمان مطالبه و نحوه محاسبه تفاوتهای مهمی دارند.
کلمه کلیدی اصلی: وکیل خانواده
کلمات کلیدی مرتبط (LSI): اجرتالمثل ایام زوجیت، نحله در طلاق، حقوق زن در زمان طلاق، مطالبه اجرتالمثل، دادخواست نحله، قانون حمایت از خانواده
اجرتالمثل چیست؟
اجرتالمثل به معنی دستمزد کارهایی است که زن در طول زندگی مشترک برای همسر خود انجام داده (مثل خانهداری، پرستاری از والدین شوهر، رسیدگی به امور منزل)، مشروط به اینکه:
🔹 این کارها شرعاً بر عهده زن نبوده باشد،
🔹 زن قصد تبرع (رایگان انجام دادن) نداشته باشد،
🔹 و با اذن یا درخواست شوهر انجام شده باشد.
📌 استناد قانونی:
-
ماده 336 قانون مدنی
-
ماده 29 قانون حمایت خانواده
✍️ طبق قانون، در زمان طلاق، دادگاه مکلف است موضوع اجرتالمثل ایام زوجیت را بررسی کند و اگر شرایط آن احراز شود، مبلغی بابت زحمات زن تعیین و مرد موظف به پرداخت آن میشود.
نحله چیست؟
نحله نوعی هدیه مالی است که در موارد خاص، با صلاحدید دادگاه و بدون الزام شرعی یا قراردادی به زن پرداخت میشود. نحله معمولاً زمانی مطرح میشود که:
✅ زن مستحق اجرتالمثل نباشد یا میزان آن ناچیز باشد
✅ زن مهریه کمی تعیین کرده باشد (مثلاً یک سکه یا مهریه نمادین)
✅ زوجه نقش فعالی در موفقیت زندگی مشترک داشته ولی مستندات کافی برای اجرتالمثل موجود نباشد
📌 مرجع قانونی نحله:
هرچند در قانون حمایت خانواده بهصراحت به نحله اشاره نشده، اما در رویّه قضایی، بهویژه بر اساس بند ب تبصره ماده واحده مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال ۱۳۷۱، دادگاهها به استناد عدالت و جبران، به پرداخت نحله رأی میدهند.
تفاوت اجرتالمثل و نحله به زبان ساده
| ویژگیها | اجرتالمثل | نحله |
|---|---|---|
| ماهیت حقوقی | مزد زحمات و خدمات زن | هدیه جبرانی از سوی دادگاه |
| نیاز به درخواست زن | بله، دادخواست لازم است | بله، ولی تصمیم نهایی با دادگاه است |
| مبنای پرداخت | عرف، نوع کار و مدت زندگی | صلاحدید قاضی با توجه به شرایط زن |
| زمان پرداخت | غالباً هنگام طلاق (ماده ۲۹) | فقط در صورت طلاق به درخواست مرد |
| قابل مطالبه در حین زندگی مشترک؟ | بله (با استناد به ماده ۳۳۶ ق.م) | خیر |
مثال واقعی (با حفظ محرمانگی)
در پروندهای مربوط به موکل زن، با وجود آنکه وی سالها بدون دریافت مزد در خانه همسر کار کرده بود، به دلیل نبود سند و اثبات قصد تبرع، دادگاه اجرتالمثل را نپذیرفت. اما با دفاع مؤثر و ارائه مدارک وضعیت اقتصادی و خانوادگی، قاضی رأی به پرداخت نحله به مبلغ ۱۸۰ میلیون تومان صادر کرد.
سوالات پرتکرار کاربران
✔️ آیا میتوان هم اجرتالمثل گرفت و هم نحله؟
خیر. اگر زن مستحق اجرتالمثل شناخته شود، نحله دیگر پرداخت نمیشود. نحله فقط در صورتی تعیین میشود که اجرتالمثل تعلق نگیرد یا مبلغ آن ناچیز باشد.
✔️ اجرتالمثل شامل چه کارهایی میشود؟
کارهایی مثل: خانهداری، مراقبت از فرزند، نظافت، آشپزی، رسیدگی به امور خانه شوهر و… البته به شرط اثبات اینکه با دستور شوهر بوده و زن رایگان انجام نداده است.
✔️ برای دریافت نحله باید دادخواست داد؟
در عمل، بهتر است زوجه در دادخواست طلاق یا دفاعیه خود، تقاضای نحله را هم مطرح کند. قاضی فقط در صورت احراز شرایط میتواند رأی صادر کند.
مشاوره تخصصی با وکیل خانواده
اگر در آستانه طلاق هستید یا میخواهید اجرتالمثل یا نحله را به درستی مطالبه کنید، توصیه میکنیم قبل از هر اقدامی با وکیل متخصص خانواده مشورت نمایید.
سامانه «وکیلای» با حضور وکلای با تجربه در پروندههای خانوادگی، آماده ارائه مشاوره دقیق و راهبردی است.
📞 مشاوره تلفنی و آنلاین در کمتر از ۲۴ ساعت
💬 با ما در ارتباط باشید و از حقوق قانونی خود آگاه شوید.
