معامله به قصد فرار از ادای دین

تاریخ ارسال : 1404/09/16

تعریف معامله به قصد فرار از دین

معامله به قصد فرار از دین، انتقال مال توسط مدیون به دیگری با هدف جلوگیری از پرداخت بدهی است، به‌گونه‌ای که اموال باقی‌مانده برای ایفای دیون کافی نباشد. این عمل بر اساس ماده ۲۱۸ قانون مدنی، در صورت صوری بودن، باطل اعلام می‌شود. همچنین، ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی (مصوب ۱۳۹۴) آن را جرم‌انگاری کرده است.

 شرایط تحقق و ابطال

برای ابطال معامله، طلبکار باید ثابت کند: وجود دین مسلم و قابل مطالبه (مانند حکم دادگاه)، قصد فرار مدیون، صوری بودن معامله، و عدم کفایت اموال باقی‌مانده. معامله باید به ضرر طلبکاران باشد، مانند واگذاری مال به قیمت پایین به خویشاوندان یا صلح بلاعوض. اثبات با شهود، کارشناسی تاریخ سند، یا تحقیقات محلی انجام می‌شود و طلب باید مقدم بر معامله باشد.

مجازات قانونی

انتقال مال با این انگیزه موجب حبس تعزیری درجه شش، جزای نقدی درجه شش، جزای نقدی معادل نصف محکوم‌به، یا هر دو می‌شود اگر خریدار (منتقل‌الیه) از قصد آگاه باشد، شریک جرم است.
 رای وحدت رویه ۷۷۴ دیوان عالی کشور تأکید دارد دین باید معلوم و محقق باشد.
لازم به ذکر است که فروش سرپناه بدهکار معامله به قصد فرار از ادای دین نیست.