آیا زوجه می تواند به محض فوت زوج نسبت به مطالبه ی مهریه و سایر حقوق مالی خود اقدام نماید؟

تاریخ ارسال : 1404/09/02

زمانی که شخص فوت می کند، اکثر افراد بر این باور هستند که؛ زوجه  به راحتی می تواند تمامی حقوق مالی خود را که ناشی از علقه زوجیت می باشد، از ماترک همسر متوفی خود مطالبه نماید. در حالی که از لحاظ قانونی، مطالبه ی حقوق مالی زوجه از ماترک متوفی زمانی امکان پذیر است که طبق ماده ۸۶۹ قانون مدنی سایر حقوق و دیون مقدم بر مطالبات طلبکاران عادی( زوجه نیز اصولاً جزء این دسته از طلبکاران می باشد)، از ماترک متوفی خارج شده باشد. زیرا با توجه به تدبیر مندرج در این ماده، اولین حق مالی که به ماترک متوفی تعلق می گیرد، در واقع حق خود متوفی ست. به بیان ساده تر وقتی شخصی فوت می کند اگر اموال و دارائی از وی به جا مانده باشد، ابتدا هزینه کفْن میت از محل آن اموال پرداخت می گردد. بعد از اینکه هزینه مذکور از ماترک متوفی کنار گذاشته شد، در صورتی که مالی از متوفی باقیمانده باشد، بین طلبکاران متوفی با در نظر گرفتن شرایط خاصی تقسیم می شود. با این توضیح که؛ طلبکاران متوفی به دو گروه تقسیم می شوند. ۱-طلبکاران با وثیقه ۲-طلبکاران بدون وثیقه یا عادی. طلبکار عادی بابت تضمین تادیه دین هیچ مالی از مدیون دریافت نکرده است ولی طلبکار با وثیقه جهت تضمین تادیه دین، مالی از اموال شخص مدیون را در رهن  دارد. لذا اگر در بین طلبکاران، شخصی باشد که متوفی بابت تضمین پرداخت دین خود مالی از اموال خویش را در رهن طلبکار گذاشته باشد، تادیه دین متوفی به این شخص مقدم بر تادیه طلب سایر طلبکاران متوفی می باشد. در این حالت تا زمانی که طلب طلبکار با وثیقه از محل فروش مال مورد وثیقه تسویه نگردد، سایر طلبکاران بدون وثیقه از جمله زوجه متوفی نمی تواند نسبت به مال مورد وثیقه ادعائی داشته باشد. 

حال  اگر زوجه بابت تضمین طلب خود نسبت به حقوق مالی ناشی از علقه زوجیت، مالی از اموال  همسر متوفی خود را به رهن داشته باشد، در این صورت می تواند نسبت به مال مرهونه جهت وصول طلب خود اقدام نماید و تا زمانی که حقوق مالی زوجه تماماً از محل مال مرهونه تادیه نشود، سایر طلبکاران هیچ حقی نسبت به آن مال نخواهند داشت. لذا تنها در این حالت است که؛ به محض فوت زوج،  بعد از پرداخت هزینه کفْن میت بلافاصله زوجه می تواند نسبت به وصول حقوق مالی خود در ترکه متوفی اقدام نماید.