بررسی فقهی حقوقی قراردادهای نشر آثار ادبی وهنری

تاریخ ارسال : 1404/05/26

✅ بررسی مبانی قراردادهای نشر آثار ادبی و هنری و اصول حاکم بر این قراردادها

🖌دکتر اکبر منفرد

🔸امروزه حقوق مالکیت معنوی یا فکری اهمیت زیادی یافته است. اولین رویکرد قانونی در مورد مالکیت های ادبی و هنری در مواد ۲۴۵ الی ۲۴۸ قا نون جزا مصوب ۱۵/۵/۱۳۱۰ صورت گرفت سپس در سال ۱۳۴۸ با تصویب قانون "حمایت از حقوق مولفان و منصفان و هنرمندان" مالکیت ادبی و هنری به رسمیت شناخته شد

🔹 اما در این قانون علرغم همه نوآوری‌ها به برخی آثار از جمله ترجمه کتاب یا جزوات و نشریات توجه نشده بود برای رفع این نقیصه قانونی تحت عنوان"قانون ترجمه و تکثیر نشریات و آثار صوتی در سال ۱۳۵۲ به تصویب رسید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی مساله حقوق مولفین و محترعین به دلیل فتوای امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله مبنی بر عدم ثبوت چنین حقوقی در شرع، به موضوع پیچیده ای تبدیل شد. عده ای از قضات با استناد به قوانین موجود از مدافعین حقوق مالکیت فکری در دعاوی بودند و عده ای دیگر بنابر فتوای فوق آن رارد می‏كردند و لذا این موضوع به بحث مهم فقهی حقوقی تبدیل شد

🔸 یکی از مهمترین مسائلی که در بخش حقوق مالکیت ادبی هنری وجود دارد بحث قراردادهای انتشار است. مقتن در قانون ۱۳۴۸ که اصلی ترین قانون در این زمینه است اصول حاکم بر این قراردادها را مغفول گذارده که نقصان بزرگ قانون مذکور است. فقدان متون قانونی ازیک سو و وجود واژگان مشابه ازدیگر سو مؤلفان و ناشران را در اجرا و تفسیر قراردادهای نشر دچار سردرگمی کرده و به ویژه مؤلفان را که غالباً طرف ضعیف این قراردادها محسوب می‏شوند در استیفای حقوق قانونی شان با مشکل مواجه ساخته است

🔹 از این رو پژوهش حاضر به بررسی مبانی قراردادهای نشر آثار ادبی و هنری و اصول حاکم بر این قراردادها پرداخته است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای می‏باشد.امروزه به لحاظ تغییرات فرهنگی و تحولات فنی باشیوه های متنوع نشر روبرو هستیم و دربرخی موارد با سرقت‌های ادبی و هنری مواجه هستیم که درقالب دعاوی حقوقی وکیفری به محاکم ارجاع می‌شود و رسیدگی دقیق وعادلانه به آنها مستلزم شناخت دقیق قراردادهای نشر و واژگان